Back

ⓘ Iông-khì lūi-pia̍t - Ji̍t-thâu, Kim-sio̍k, Sng-sò͘, Tāi-khì kho-ha̍k, Chúi-sò͘, Lâm-tó gí-hē, Kim, Iâm-sò͘, Hut-sò͘, Gîn, JavaScript ..




                                               

Ji̍t-thâu

Ji̍t-thâu, ia̍h kiò Thài-iông, sī lán thài-iông-hē î-it ê 1 lia̍p chheⁿ. Tē-kiû kap só -ū kî-thaⁿ ê hêng-seng lóng lia̍h ji̍t-thâu chò chiu-choán ê tiong-sim. Ji̍t-thâu mā-sī thian-bûn-ha̍k lāi-té lán khiā ê thian-hô-hē chē-chē chheⁿ ê kî-tiong 1 lia̍p. In-ūi thài-iông-hē ê hêng-seng lóng àn ji̍t-thâu teh se̍h, só͘-í tī thian-bûn-ha̍k kap thài-khong lú-hêng ê kè-e̍k lāi-té, ji̍t-thâu oan-nā chin tiōng-iàu, it-poaⁿ lóng hō͘ lâng the̍h lâi ēng chòe kí-hô ê tiong-sim-tiám. Lēng-gōa thài-khong-chûn mā ē-tàng sūn thài-iông-hong lâi sái, thài-iông-hong sī ji̍t-thâu siā--chhut-lâi ê lia̍p-chí. Th ...

                                               

Kim-sio̍k

Kim-sio̍k sī chi̍t-lūi gôan-sò͘, khah gâu sit-khì tiān-chú lâi piàn chò iông-lî-chú, ia̍h-sī kap kî-thaⁿ kim-sio̍k gôan-chú chi-kan sán-seng kim-sio̍k kiat-ha̍p. Chū-jiân-kài ê kim-sio̍k tōa-hūn lóng-sī í hòa-ha̍p-bu̍t ê hêng-sek chûn-chāi, chí-ū chió-sò͘ sī to̍k-li̍p goân-chú ê hêng-sek, pau-koat n̂g-kim kap gîn-á. Li̍t-siông seng-o̍ah tiong ê kim-sio̍k it-poaⁿ ū chi̍t-kóa kiōng-tông ê sèng-chit, pau-koat tō-tiān, tō-jia̍t, kim-ku̍t, ū tián-iân-sèng, che-sī in-ūi kim-sio̍k gôan-chú chi-kan ū chū-iû tiān-chú.

                                               

Sng-sò͘

Sng-sò͘, Tâi-gí tiāⁿ kóng sàng-so͘h, hû-hō O, sī 1 chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, tī chiu-kî-pió ê goân-chú-hoan sī 8. Sng-sò͘ sī Tē-kiû tē 2 phó͘-phiàn ê goân-sò͘, chiàm tē-khak chit-liōng 49%, chiàm Tē-kiû chit-liōng 28%. Tī ú-tiū, sng-sò͘ sī tē 3 phó͘-phiàn ê goân-sò͘.

                                               

Tāi-khì kho-ha̍k

Tāi-khì kho-ha̍k sī teh gián-kiù tāi-khì ê kiat-kò͘, cho͘-sêng, bu̍t-lí-ha̍k hiān-siōng, hoà-ha̍k hoán-èng kap ūn-tōng kui-lu̍t ê tē-kiû kho-ha̍k ê chi̍t ê hun-iá. I-ê gián-kiù tùi-siōng chú-iàu sī tē-kiû kap thài-iông-hē kî-thaⁿ hêng-seng ê tāi-khì-chân. Tāi-khì gián-kiù ê sî-kan kap khong-kan hoān-ûi lóng chin khoah, khong-kan chhioh-tō͘ ē ùi chi̍t ê siâⁿ-chhī kàu kui-ê tē-kiû, sî-kan chhioh-tō͘ ē ùi kúi-nā kang chì kúi-nā cha̍p-nî. Gián-kiù ê tùi-siōng chú-iàu sī tùi-liû-chân kap pêng-liû-chân. Gián-kiù ê hong-sek ū hiān-tiûⁿ koan-chhek, iâu-oán koan-chhek kap lī-iōng sò͘-ha̍k bô͘-hêng ...

                                               

Chúi-sò͘

Chúi-sò͘, iā ū kóng kheng-khì, hòa-ha̍k hû-hō H, sī chiu-kî-pió lāi-té 1 chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 1. Tī piau-chún un-tō͘ kap ap-le̍k, H sī bô sek, bô phang-chhaù ê hui-kim-sio̍k, toaⁿ-kè, bô kiâm-chiáⁿ, chin khoài to̍h, siang-goân-chú ê khì-thé. H sī siāng khin ê goân-sò͘, goân-chú-liōng kan-taⁿ 1.00794 g/mol. H mā sī ú-tiū--nih siāng chē ê goân-sò͘, chiàm beh 75%.

                                               

Lâm-tó gí-hē

Lâm-tó gí-hē sī 1 ê gí-giân ka-cho̍k, tōa-pō -hūn ê sêng-oân tī Tang-lâm-a kap Thài-pêng-iûⁿ ê tó-sū, kúi-ê-á tī A-chiu tāi-lio̍k, 1 ê tī Hui-chiu Madagasikara-tó. Lâm-tó gí-hē bô-lūn sī gí-giân ê sò -liōng iah-sī tē-lí hun-pò lóng sī só -ū gí-giân ka-cho̍k tang-tiong siōng-kài tōa--ê 1 ê. Tī Ìn-tō -Au-chiu gí-giân iáu-bōe thòaⁿ--chhut-khì chìn-chêng, Lâm-tó gí-hē sī sè-kài tē-lí hun-pò siāng khoah ê ka-cho̍k. Lâm-tó sī Austronesia chit ê bêng-sû ê hoan-e̍k, goân-thâu sī Hi-lia̍p-gí austro "lâm" kap nesia "tó" 2 sû kap chò-hóe, ì-sù sī "lâm-hong ê tó-sū". Má-lâi-Polynesia sī khah kū ê iōng ...

                                               

Kim

"Kim" ê kî-tha ì-sū chhiáⁿ khòaⁿ Kim khu-pia̍t-ia̍h. Kim, iā kóng n̂g-kim, it-poaⁿ kóng kim-á, sī 1 chióng chin tiōng-iàu ê chu-goân, sī chiu-kî-pió lāi-té ê 1 chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 79. Kim ham toā-hūn ê hoà-ha̍k-mi̍h bô chok-iōng, Kan-ta iâm-sò͘, hut-sò͘, ông-chúi, ham chheng-hoà-bu̍t ē kap kim khí hoán-èng; lēng-goā, tī chúi-gîn --nih, kim mā ē iûⁿ--khì. Siau-sng ē kā kim í-goā ê kim-sio̍k lóng iûⁿ--khì, tiāⁿ hông the̍h lâi chhì-giām ū kim ia̍h bô.

                                               

Iâm-sò͘

Iâm-sò͘ sī chi̍t khoán hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan ûi 17. Iâm-sò͘ hām hut-sò͘, chhàu-sò͘, ak-sò͘, astatine téng-téng tē 17 cho̍k ê goân-sò͘ ha̍p-chheng ló͘-sò͘. Iâm-sò͘ tī it-poaⁿ chōng-hóng chi-hā sī khì-thé, sek-chúi sī chheⁿ-n̂g-sek, tùi jîn-thé ū-to̍k. I ê sèng-chit hoa̍t-phoat, sī kiông sng-hòa-chē, ū siōng koân ê tiān-chú chhin-hô-le̍k, koh sī tiān-khì im-sèng-tō͘ tē-saⁿ koân ê goân-sò͘. Iâm-sò͘ tī Tē-kiû téng siōng chia̍p-khòaⁿ ê chûn-chāi hêng-sek sī iâm-hòa-bu̍t 鹽化物 Cl −, sng-hòa-sò͘ sī −1. Phì-lūn-kóng iâm-hòa natrium, tiō sī iâm, tī hái-chúi kap giâm-chân lâi sī chin pho ...

                                               

Hut-sò͘

Hut-sò͘, sī só -ū í-keng chāi-iáⁿ ê goân-sò lāi-té siāng-ū oa̍h-sèng--ê, só -í tī tāi-chū-jiân i lóng-sī í hut-hòa-bu̍t ê hêng-thāi chûn-chāi. Hut-khì ē chhim-se̍k po-lê kap chio̍h-eng, mā-ē tì-sú to-sò ê kim-sio̍k sio--khí-lâi. Hut-khì kan-na ē-sái tû-chûn tiàm bó chi̍t-chióng tâng kap ni-ké-luh ê ha̍p-kim chè-sêng ê iông-khì, sui-bóng i iah-sī ē kah chit-chióng ha̍p-kim choh-iōng, m̄-koh ē tī piáu-bīn hêng-sêng 1-têng pó-hō -têng, hông-chí kim-sio̍k chìn-chi̍t-pō koh sán-seng hoán-èng.

                                               

Gîn

Gîn, ia̍h gûn, sī chi̍t chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 47. Gîn sī chi̍t chióng nńg-nńg, pe̍h-pe̍h, kng-iàⁿ-iàⁿ ê koè-tō͘ kim-sio̍k. Kim-sio̍k lāi-té, gîn siāng gâu koè-tiān, siāng gâu thoân jia̍t. Gîn ē-tit tan-tok chûn-chāi, mā ē-tit tī khòng-bu̍t --nih chhoē--tio̍h. Gîn-kak-á, chu-pó, oáⁿ-poâⁿ, liap-iáⁿ, kiàⁿ tiāⁿ ē ēng tio̍h gîn.

                                               

JavaScript

JavaScript sī chi̍t khoán ko-chân, tōng-thài, bô-lūi, thong-e̍k-sek ê têng-sek giân-gí. I tiāⁿ hông ēng lâi phòe-ha̍p HTML kap CSS chè-chok kiam î-chhî WWW ê lōe-iông, só͘-ū sin-chìn ê liû-lám-khì lóng ē-tàng ti̍t-chiap tián-sī lī-ēng JavaScript sán-seng ê bāng-ia̍h, chóng sī kò-pia̍t ê chi-chhî ū chi̍t kóa sè-hāng chha-pia̍t.